· 

4 ‘veerkrachtige’ tips als een vriendschap eindigt.

‘ Ik kan het nog altijd niet geloven’, zei mijn cliënt. ‘Wij waren als 5 zussen. Een pact. We hebben samen gestudeerd en alles meegemaakt wat het leven ons bracht . Zelfs toen we trouwden of  kinderen kregen, bleven we mekaar zien. Twee maal per jaar: een weekend onder ons alleen en een dag met de aanhang erbij. En het voelde altijd super.  Maar nu is het gedaan. Begonnen met een verkeerd woord  is het geëscaleerd tot een ordinaire ruzie. En hoe ik ook geprobeerd heb om alles recht te trekken; er is een wonde in de vriendschap gekomen. Na al die jaren. Ik kan het niet geloven’.

Het verhaal was uitgebreider dan dit fragment. Maar wat ik vooral hoorde (en zag) was haar teleurstelling en pijn. Vertrouwen dat weg was; een deel van haar leven dat opeens ontkend werd. En dat geeft verdriet.

” Familie krijg je, maar vrienden kies je”, zegt het spreekwoord. Het is toch ook gewoon fijn dat er iemand is die je begrijpt. Bij wie je terecht kunt. Die je met een enkel woord doet lachen. Iemand die je herinneringen deelt en je steunt als je ’t moeilijk hebt.

Maar vriendschappen komen…en kunnen gaan.

Zelf was ik ook altijd een trouwe vriend. Loyaliteit behoorde tot mijn topwaarden. Mijn moeder zei ooit in een boze bui: ‘Als je vriendin in de Maas springt, spring je er dan ook in ?’ Waarop ik zonder nadenken ja zei…

Toch zijn er in mijn leven ook vriendschappen geëindigd. En dan stortte voor mij de wereld  in. Ik kon daar niet goed mee omgaan. Bleef daar over piekeren, terug naar verlangen… Ken je het liedje ‘vriendschap is een illusie’? Als ik het hoor denk ik dat Henk Westbroek (die van Het Goede Doel) dit misschien geschreven heeft in zo’n moment. Het hart is geraakt.

Nu denk ik daar anders over.  Vriendschap kan echt zijn en vriendschap kan mooi eindigen.

Hier mijn 4 (beproefde) tips om veerkrachtig met dit verlies om te gaan: 

Let op je balans: stop met vriendschappen die energie van je wegnemen

Weet je dat onderzoek heeft uitgewezen dat een vriendschap gemiddeld maar 7 jaar duurt? Dat is natuurlijk een gemiddelde. Toch veranderen de meeste vriendschappen door de stroom van het leven (zie tip 2). Maar niet altijd…

Heb je het gevoel dat jij alles moet investeren ? Is de balans uit evenwicht? Of heb je het gevoel gebruikt te worden? Vrienden geven je emotionele energie. Als dit gevoel wegvalt en je ‘lekt’ energie, is er iets niet pluis.

Misschien verwachten ze teveel van jou of heb jij andere verwachtingen. Dit is eerst irriterend, maar kan echt belastend worden. Draai dan de knop om; zorg voor jezelf. Zie je ertegen aan of weet je niet hoe? Kijk naar de volgende tips.

Koester de herinnering maar neem afscheid van de pijn. Accepteer veranderingen

Als mensen uit je leven verdwijnen, kan dat pijn doen. Dat is niet meer dan normaal. Eigenlijk kan je zeggen dat je (zoals bij alle verlies) een beetje een rouwproces doormaakt. Het leven gaat door en er komen weer nieuwe mensen in je leven en in je hart. Het is als de zee: golven komen en trekken zich terug. Logisch dat je omgeving dus ook niet hetzelfde blijft…

Verandering is niet altijd even leuk.  Maar als je na een redelijk verloop van tijd je verlies niet geïntegreerd hebt in je leven, kan je in de problemen geraken. Piekeren, zorgen maken, klagen… Die weg wil je toch niet opgaan? Accepteer dat het leven verandert. (Dat betekent ook dat je open kunt staan voor nieuwe leuke vriendschappen).

Leer leven in het nu

Eén van de zaken die altijd terugkomen in mijn blogs en die ik bijna boven mijn bed hang, is:

yesterday is history, tomorrow is a mystery and today is a gift. (Bil Keane)

Vriendschappen die in mijn verleden geweldig waren omdat we dezelfde dingen deden of dezelfde doelen nastreefden, zouden nu niet meer dezelfde magie hebben. In mijn ‘toen’ heb ik deze vrienden gekoesterd en het is een mooie herinnering. Mijn leven speelt zich echter nu af.

Je hebt niet over alles controle. Jouw waarden (zoals ik vond dat vrienden in alle omstandigheden loyaal moeten zijn tegenover elkaar) zijn niet persé de waarden van jouw vrienden. Als je dit leert zien en begrijpen, voorkom je al een hoop teleurstellingen.

Je kan dit leren door je  mindset te veranderen. Daar heb je controle over. Eén van de meest beproefde manieren is mediteren. Niks ingewikkeld; gewoon enkele keren per dag stoppen met wat je doet en ademen.  In het nu is alles perfect…

Als ze eindigen, laat ze eindigen in schoonheid

Stel dat je je vriend(in) niet meer zo goed aanvoelt. Je leven is zodanig verandert, dat de gemeenschappelijkheid de jas van de vriendschap niet meer past. Maar je vindt het moeilijk om de jas uit te doen, want je wilt mensen niet kwetsen.

Een van de manieren die je kan doen, is de vriendschap stilletjes laten uitbloeien. Net als in de natuur een bloem niet blijft bloeien. Er hoeft niets kapot gemaakt, niets uitgepraat, het dooft als een kaarsje uit. De herinnering blijft mooi maar is een herinnering. Niets om je schuldig over te voelen.

Hoe we vriendschappen kunnen beëindigen, hebben we jammer genoeg niet geleerd. Soms zoeken we een argument waarover discussie kan ontstaan om toch maar die relatie te kunnen stoppen. We zeggen het deugt niet meer en dan vallen er verwijten en ligt de vriendschap aan scherven. Toch is niemand schuld, goed of fout.

En het zou jammer zijn als dit als een ‘los eindje’ in je leven blijft hangen.

Bedank de mensen voor hun vriendschap. Vertel hen wat je zo bijzonder aan hen vindt en zeg hen dat je nu je eigen weg gaat vervolgen. Herinner ze als mooie dingen in je leven…